01Семейка АддамсAddamslar oilasi1991 · G‘alati oila va qora yumor
FILE 001 · THE WARM SIDE (Iliq tomon)
СЛАДОСТЬ
SHIRINLIK
Kuzning iliq xotiralari, g‘alati ertaklar va Halloween’ning quvnoq tomoni. Bir piyola issiq ichimlik, o‘chib-yonayotgan sham va sevimli filming uchun joy.
♫
Halloween — Alex-ProductionsBayramona fon musiqasi · Alex-Productions · Chosic orqali olingan
Afishalar: Halloween uslubidagi tematik illustratsiyalar; ular rasmiy kino afishalari emas.
🎬 Смотреть (Tomosha qilish) · 10 фильмов (10 ta film)
01
02Лемони Сникет: 33 несчастьяLemoni Sniket: 33 ko‘ngilsizlik2004 · Sirli va noodatiy sarguzasht
03Ван ХельсингVan Helsing2004 · Vampirlar va gotik olam
04Братья ГриммGrimm aka-ukalari2005 · Qorong‘i ertaklar
05Хэллоуин ХьюбиXyubining Halloweeni2020 · Bayramona komediya
06Фокус-покусFokus-pokus1993 · Jodugarlar va sehr
07БитлджусBitljus1988 · Arvohlar va g‘alati hazil
08КасперKaspar1995 · Mehribon arvoh
09Особняк с привидениямиArvohli qasr2003 · Arvohli uy
10ВедьмыJodugarlar1990 · Sirli fantastika
🧡 Смотреть (Tomosha qilish) · 10 мультфильмов (10 ta multfilm)
01Труп невестыMarhum kelin2005 · Gotik romantika
02Дом-монстрMahluq uy2006 · Tirikdek tuyuladigan uy
03Коралина в Стране КошмаровKorolina: Dahshatlar mamlakatida2009 · Boshqa dunyoga eshik
04ФранкенвиниFrankenvini2012 · Do‘stlik va g‘alati tajriba
05ПаранорманParanorman2012 · Bola va arvohlar
06Кошмар перед РождествомRojdestvo oldidagi dahshatli tush1993 · Ikki bayram olami
07Монстры на каникулахTa’tildagi maxluqlar2012 · Maxluqlar komediyasi
08Книга жизниHayot kitobi2014 · Rang-barang sehrli hikoya
09Скуб!Skub!2020 · Sirli sarguzasht
10Монстр-семьяMahluqlar oilasi2017 · G‘alati oilaviy sarguzasht
🎃 Узнать (Bilish) · Истории Хэллоуина (Halloween tarixi)
Истоки праздника (Bayramning kelib chiqishi)
Halloween 31-oktabrda nishonlanadi. Uning tarixiga qadimgi keltlarning Samhain an’analari, xristian bayramlari va Yevropa xalq urf-odatlari ta’sir ko‘rsatgan. Zamonaviy Halloween esa uzoq vaqt davomida shakllangan.
«Сладость или гадость!» (Shirinlikmi yoki hazil-huzulmi?)
Bolalar kostyum kiyib, uyma-uy yurib shirinlik so‘rashadi. Zamonaviy trick-or-treat an’anasi Shimoliy Amerikada XX asrda keng ommalashgan.
Почему тыква? (Nega aynan qovoq?)
Jack-o’-lantern uchun Irlandiya va Shotlandiyaning ayrim an’analarida ilgari sholg‘om kabi ildizmevalar o‘yilgan. Amerikada qovoq keng tarqalganidan keyin u asosiy ramzga aylangan.
Яблочная игра (Olma bilan o‘yin)
Halloween bilan bog‘liq eski o‘yinlardan biri — suv ichidagi olmani qo‘llarsiz, faqat og‘iz bilan olishga urinish. U kuzgi hosil va olma an’analari bilan bog‘liq.
Костюмы для всех (Hamma uchun kostyumlar)
Halloween faqat dahshatli obrazlar emas: odamlar superqahramon, ertak qahramoni yoki sevimli film personaji sifatida ham bayram qilishadi.
Tarixni o‘qish uchun: History — Halloween tarixi · Encyclopaedia Britannica
FILE 002 · THE DARK SIDE (Qorong‘i tomon)
ГАДОСТЬ
JIRKANCH / DAHSHATLI TOMON
Tunning qorong‘i tomoni. Qo‘rquv, noma’lumlik va inson tasavvurida yashaydigan soyalar. Bu bo‘limdagi ayrim hikoyalar tarix, ayrimlari esa badiiy dahshatdir.
♫ GADOST BO‘LIMI UCHUN QORONG‘I FON MUSIQASI · yuklanmoqda
☠️ Смотреть (Tomosha qilish) · 10 фильмов ужасов (10 ta dahshatli film)
01ХЭЛЛОУИНHalloween1978 · Niqobli qotil haqidagi dahshat klassikasi.
02КОШЕЛЁК ИЛИ ЖИЗНЬHamyon yoki hayot2007 · Halloween an’analari atrofida birlashgan qorong‘i hikoyalar.
03КРИКQichqiriq1996 · Ghostface niqobi ostidagi qotil va sirli qo‘ng‘iroqlar.
0430 ДНЕЙ НОЧИ30 kunlik tun2007 · Uzoq qutb tunida vampirlar qamal qilgan shaharcha.
05ЗАКЛЯТИЕLa’nat2013 · G‘ayritabiiy hodisalar bilan yuzlashgan oila.
06СИНИСТЕРYovuzlik2012 · Eski videoyozuvlar ortida yashiringan dahshatli sir.
07ИЗГОНЯЮЩИЙ ДЬЯВОЛАIblisni quvuvchi1973 · Jin egallashi va ekzorsizm haqidagi mashhur klassika.
08ЗВОНОКQo‘ng‘iroq2002 · La’natlangan videoyozuv va yetti kunlik qo‘rquv.
09РЕИНКАРНАЦИЯQayta tug‘ilish2018 · Oila fojiasi ortida yashiringan okkult sirlar.
10ВЕДЬМАJodugar2015 · XVII asr o‘rmonida kuchayib borayotgan qo‘rquv.
Har bir film uchun alohida vertikal horror-afisha qo‘yilgan. Bular rasmiy kino posterlarining nusxasi emas, balki film kayfiyatidan ilhomlangan original illustratsiyalardir.
🕯️ Забытые страхи (Unutilgan qo‘rquvlar) · Qadimgi Halloween
Более двух тысяч лет назад… (Ikki ming yildan ko‘proq vaqt avval…)
Qadimgi keltlarning Samhain bayrami hosil mavsumi tugashi va qish boshlanishi bilan bog‘liq bo‘lgan. Keyingi rivoyatlarda bu tun ruhlar olami bilan bog‘lanadi. Biroq 31-oktabrda odamlar muntazam ravishda iblislarga qurbon qilingan, degan da’vo ishonchli dalillar bilan tasdiqlanmagan.
Тонкая граница между мирами (Olamlar orasidagi nozik chegara)
Folklor va keyingi hikoyalarda Samhain tiriklar bilan ruhlar olami orasidagi chegara zaiflashadigan tun sifatida tasvirlanadi. Bu e’tiqod haqidagi rivoyatlar tarixiy voqea bilan aynan bir narsa emas.
📁 Три тёмные истории (Uch qorong‘i hikoya)
BADIY HIKOYA: quyidagi uch voqea hozircha ishonchli tarixiy manbalar bilan tasdiqlanmagan. Ular Halloween ruhidagi mistik-horror hikoyalari sifatida taqdim etiladi.
I. «Trick or Treat» qotili va mistik fojia (Shirinlikmi yoki hazil-huzulmi? qotili) · 1957, Massachusets
1957-yilning 31-oktabr kechasi. Tungi sovuq shamol daraxtlarning qaqshagan shoxlarini tebratar, ko‘chalarda esa rang-barang niqob kiygan bolalar xonadonma-xonadon yurib, shirinlik yig‘ishardi. Ular orasida o‘n to‘rt yoshli qizaloq ham bor edi.
U «Trick or Treat!» deb kulimsiragancha navbatdagi uy eshigini qoqdi. Ammo o‘sha ko‘chadan u qaytib chiqmadi.
Oradan uch kun o‘tgach, o‘rmonning chuqur va qorong‘i chetida joylashgan tashlandiq yerto‘ladan uning jonsiz tanasi topilgani haqida hikoya qilinadi. Rivoyatga ko‘ra, voqea joyiga kelgan izquvarlar g‘alati manzaraga duch kelishgan: o‘chgan shamlar geometrik tartibda terilgan, kiyimlarga esa qadimiyga o‘xshash tushunarsiz belgilar chizilgan edi.
Matbuot bu voqeani «Halloween fanatiklarining maxfiy marosimi» deb atagani aytiladi. Hikoyada qizaloq oddiy qotillik qurboni emas, balki tungi marosim uchun oldindan tanlangan nishon sifatida tasvirlanadi.
Ammo bu tafsilotlar ishonchli tarixiy manbalar bilan tasdiqlanmagan. Bu — sirli dahshat hikoyasining bir qismi.
II. Karlton Nyuton va 31-oktabr bitimi (31-oktabr kelishuvi) · 1969, Ogayo
1969-yil. Ogayo shtatining kimsasiz burchagida yarim vayron bo‘lgan eski cherkov qad rostlab turardi. 31-oktabr kechasi soat millari yarim tunni ko‘rsatganida, fonusning xira nuri binoning nam devorlarini yoritardi, ammo atrofdagi sovuqlik va vahimali sukunatni tarqata olmasdi.
Hikoyaga ko‘ra, kult yetakchisi Karlton Nyuton o‘zining ko‘r-ko‘rona ergashgan bir hovuch izdoshlarini shu yerga yig‘gan. Nyuton Halloween kechasi — narigi dunyo va bu dunyo o‘rtasidagi devor yirtiladigan yagona palla, aynan shu kechada esa iblislar bilan bitim tuzish mumkin, deb ishongan.
«Ruhni ozod qilish va abadiy kuchga erishish» bahonasi bilan u izdoshlaridan birini dahshatli qiynoqlar ostida qurbon qilishga urinadi. Soat millari bong urgan paytda Nyuton so‘nggi nafasgacha afsunlarni qichqirib o‘qigan, deb hikoya qilinadi.
Keyinchalik politsiya cherkovga kirganida, rivoyatga ko‘ra, ular fanatik e’tiqod va vahima izlarini ko‘rishgan: ibodatxona devorlariga qon bilan qadimiy lotin va yunon harflariga o‘xshash mistik matnlar yozib tashlangan edi. Bu manzara cherkovni oddiy tashlandiq bino emas, balki vahimali sirning markaziga aylantiradi.
Karlton Nyuton va bu voqea haqidagi ma’lumotlar hozircha ishonchli tarixiy manbalar bilan tasdiqlanmagan; hikoya badiiy horror sifatida beriladi.
III. Lick Creek o‘rmonidagi «Qora kecha» qurbonligi (Qora tun qurbonligi) · 1984, Indiana
1984-yilning 31-oktabr kechasi. Indiana shtatidagi Lick Creek o‘rmoni zimiston zulmatga burkangan. Daraxtlar orasida ulkan gulxan alangalanar, uning atrofida esa dahshatli niqoblar kiygan bir guruh yoshlar to‘plangan edi. Hikoya ularni okkultizm va iblisparastlik g‘oyalariga berilib ketgan fanatiklar sifatida tasvirlaydi.
Ular Halloween kechasida «narigi dunyo darvozasi ochiladi» degan marosimga chin dildan ishonishgan. Rivoyatga ko‘ra, darvozani ochish uchun ularga bir qurbon kerak edi.
Guruh o‘zlari bilan birga kelgan o‘n yetti yoshli do‘stini qadimiy ritual ramzlari o‘yilgan ulkan tosh ustiga yotqizadi. Hikoyada marosim shafqatsiz tus olgani, tun bag‘rini qichqiriqlar va vahimali so‘zlar to‘ldirgani aytiladi. Marosim tugagach, o‘rmon yana sukunatga cho‘madi.
Izquvarlar voqea joyiga yetib kelganida, rivoyatga ko‘ra, gulxan atrofida qonli niqoblar, qadimiy afsunlar yozilgan qo‘lyozmalar va qaytib tirilmaydigan yosh yigitning jonsiz tanasi yotardi. Bu tasvir Halloween haqidagi eng qorong‘i afsonalardan biriga o‘xshasa-da, aynan shu voqea ishonchli hujjatlar bilan tasdiqlanmagan.
Lick Creek’da aynan shu tafsilotlar bilan sodir bo‘lgan 1984-yilgi marosim haqida ishonchli tasdiq yo‘q. Ushbu matn ham badiiy sirli hikoya sifatida belgilangan.
Samhain va Halloween tarixi: Britannica · History